Kariye Camii Restorasyon ve Konservasyon Süreci (2013–2024)

Kariye Camii Restorasyon ve Konservasyon Süreci (2013–2024)

Bu çalışma, Kariye Camii’nde 2013–2024 yılları arasında yürütülen restorasyon ve konservasyon sürecini; araştırma ve belgeleme, hasar tespiti, yapısal güçlendirme, çatı ve cephe uygulamaları, mozaik-fresk konservasyonu, ahşap imalatlar ve çevre düzenlemesiyle birlikte özgün sunum sırasıyla belgelemektedir.

Proje künyesi

İşveren: Vakıflar Genel Müdürlüğü – İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü
İşin kapsamı: Rölöve, restitüsyon, restorasyon ve konservasyon uygulaması
Yer: Fatih, İstanbul – Kariye Camii
Yıl: 2013–2024
Uygulama: Taksim Yapı

Restorasyon Sürecine Genel Bakış

Kariye Camii, 6. yüzyıla kadar uzanan bir geçmişe sahiptir; 11-12. yüzyılda Komnenos Hanedanı döneminde, ardından 1316-1321 yılları arasında Theodoros Metokhites tarafından yeniden ihya edilerek özgün mozaik ve fresklerine kavuşmuştur. Yapı 1511’de Hadım Ali Paşa tarafından camiye çevrilmiş, 1546 tarihli vakıf kayıtlarında ise kilise olarak geçmektedir. Danıştay 19. Dairesi’nin kararı doğrultusunda 21 Ağustos 2020’de yeniden cami statüsüne kavuşan yapıda, kapsamlı restorasyon ve konservasyon çalışmaları 2024 yılında tamamlanmıştır.

Hasar Tespiti ve Yapısal Güçlendirme

Süreç, yapının mevcut durumunu belgelemek amacıyla Schmidt testi, ultrasonik ölçüm ve video endoskopi gibi statik test yöntemleriyle başlamıştır. Kubbelerde tespit edilen ağır yıkıntılar kaldırılmış, perlit dolgu sistemiyle kubbeler yaklaşık 400 ton hafifletilmiştir. Yapının hem uygulama hem de sonraki kullanım sürecindeki davranışını anlık olarak izleyebilmek için bir yapı sağlığı izleme sistemi kurulmuştur.

Mozaik-Fresk Konservasyonu ve Çevre Düzenlemesi

Kariye’yi Ayasofya-i Kebir Camii’nden sonra en fazla tanınan yapılardan biri kılan özgün mozaik ve fresklerde belgeleme temelli konservasyon uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Çatı ve cephe onarımlarının yanı sıra ahşap imalatlar tamamlanmış, çevre düzenlemesi kapsamında bahçe duvarları yenilenmiştir.

Aşağıdaki 144 sayfalık özgün sunumda tüm süreç fotoğraflarla adım adım belgelenmektedir.

Sunum sayfalarını büyütmek için görselin üzerine tıklayın. Açılan görünümde sağ ve sol oklarla sayfalar arasında ilerleyebilirsiniz.

Taksim Yapı